Câu hỏi đã hiển thị. Bấm “BẮT ĐẦU LÀM BÀI” để chọn đáp án và bắt đầu đếm ngược.
1.
Trong các tổn thương dưới đây, tổn thương nào gần với u nhất?
Giải thích: Quá sản là sự gia tăng số lượng tế bào dẫn đến tăng thể tích mô/cơ quan, là tổn thương tiền thân gần nhất với u (tăng sinh tế bào).
2.
Trong các tổn thương dưới đây, tổn thương nào gần với u ác tính nhất?
Giải thích: Thoái sản (bất thục sản) là sự mất biệt hóa cấu trúc và chức năng của tế bào, là đặc trưng cốt lõi và gần nhất của u ác tính.
3.
Trong các đặc tính dưới đây, đặc tính nào quan trọng nhất để phân biệt giữa u lành và u ác?
Giải thích: Khả năng xâm nhập mô xung quanh và di căn xa là tiêu chuẩn vàng quan trọng nhất để phân biệt u ác tính với u lành tính.
4.
Đặc điểm vi thể nào gợi sự ác tính rõ của mô?
Giải thích: Trên vi thể, các dấu hiệu như tế bào non, nhân quái, nhân quạnh, tỷ lệ nhân/bào tương tăng cao, rối loạn phân bào và phá vỡ màng đáy là biểu hiện của ác tính. *\( Lưu ý: "Di căn" là đặc điểm đại thể/lâm sàng chứ không phải vi thể \).*
5.
U không có tính chất sau:
Giải thích: Kích thước khối u lớn không đồng nghĩa với u ác tính; có những u lành rất lớn (như u xơ tử cung lớn) và u ác đôi khi rất nhỏ.
6.
Quá sản không có đặc điểm sau:
Giải thích: "Chuyển sản" là tên gọi khác của dị sản, không phải quá sản. Quá sản là tăng số lượng tế bào nhưng hình thái vẫn bình thường.
7.
Dị sản không có đặc điểm sau:
Giải thích: Dị sản còn được gọi là chuyển sản chứ không phải tăng sản (tăng sản là quá sản). Do đó câu C sai, làm đáp án cho câu hỏi "không có đặc điểm sau".
8.
Loạn sản không bao gồm đặc điểm sau:
Giải thích: Loạn sản còn được gọi là nghịch sản, bao gồm sự tăng sinh kèm theo biến đổi chất lượng tế bào (thường chia làm loạn sản nhẹ và nặng). Tất cả các mô tả đều đúng.
9.
Sự thoái sản không có đặc điểm sau:
Giải thích: Thoái sản là tổn thương không hồi phục, là đặc điểm đặc trưng của ung thư.
10.
Thành phần chất đệm u không bao gồm:
Giải thích: Chất đệm u (strome) chứa mô liên kết, mạch máu, thần kinh và tế bào viêm phản ứng, không bao gồm các thớ cơ trơn hay cơ vân (trừ khi đó chính là u cơ).
11.
Khối u có nhiều loại tế bào xuất phát từ nhiều lá thai:
Giải thích: U quái (Teratoma) là khối u xuất phát từ tế bào vạn năng, biệt hóa thành các cấu trúc thuộc nhiều lá thai khác nhau (ngoại, trung, nội bì).
12.
U xơ lành được gọi tên là:
Giải thích: U lành tính mô liên kết sợi được gọi là Fibroma (u xơ). Fibrosarcoma là ung thư sợi, Lipoma là u mỡ lành.
13.
Ung thư sụn có tên gọi là:
Giải thích: Ung thư ác tính xuất phát từ mô sụn có tên tận cùng là sarcoma: Chondrosarcoma.
14.
U ác xuất phát từ mô liên kết có tên gọi tận cùng:
Giải thích: U ác tính có nguồn gốc từ mô liên kết (mỡ, xương, sụn, cơ, mạch máu...) luôn có tên gọi tận cùng bằng hậu tố SARCOMA.
15.
U lành không có đặc điểm sau:
Giải thích: Tế bào u lành tính thường biệt hóa cao, rất giống với mô bình thường sinh ra nó.
16.
Đặc điểm sau không phải của u ác tính:
Giải thích: U ác tính thường xâm nhập, không có vỏ bọc nên ranh giới không rõ (rất mập mờ, lan tỏa), khác với u lành có ranh giới rõ.
17.
Về đại thể “u có vỏ bọc, ranh giới rõ, không xâm nhập, di động” là đặc điểm của:
Giải thích: Đây là các đặc điểm kinh điển của một khối u lành tính trên đại thể.
18.
Nitrosamine là chất chuyển hoá từ nitrite dùng để bảo quản thịt có thể gây ung thư:
Giải thích: Nitrosamine hình thành trong thực phẩm muối chua, thịt xông khói có liên quan mật thiết đến nguy cơ gây ung thư dạ dày.
19.
Nguyên nhân gây ung thư ở người ít liên quan đến:
Giải thích: Đa phần ung thư do các yếu tố môi trường, hóa chất, virus, vi khuẩn (như HP) và lối sống; nguyên nhân thuần túy từ thời kỳ bào thai rất ít gặp trong các yếu tố gây ung thư phổ biến.
20.
Ở người, các chất phóng xạ gây ung thư thường gặp nhất là:
Giải thích: Các tế bào tủy xương và hệ tạo huyết rất nhạy cảm với tia phóng xạ, khiến bệnh bạch cầu (leukemia) là dạng ung thư phóng xạ hay gặp nhất (ví dụ sau thảm họa bom nguyên tử).
21.
Các papiloma virus (HPV) thường gây ra một số bệnh, ngoại trừ:
Giải thích: U lympho Burkitt do virus Epstein-Barr (EBV) gây ra, không phải HPV.
22.
Các loại virus DNA hay gây ung thư nhất không bao gồm virus sau:
Giải thích: HIV là virus RNA thuộc họ Retrovirus, gây suy giảm miễn dịch tạo điều kiện sinh u chứ bản thân không phải virus DNA ung thư trực tiếp như HPV, HBV hay EBV.
23.
Phân độ của ung thư có thể dựa theo:
Giải thích: Phân độ mô bệnh học (grading) dựa vào mức độ biệt hóa, cấu trúc mô và sự biến đổi tế bào để đánh giá độ ác tính.
24.
Đặc điểm sau không phải là tính chất của ung thư:
Giải thích: Ung thư tuyến tiền liệt có tỷ lệ rất cao ở các nước phương Tây (Mỹ) và thấp hơn ở các nước Châu Á, ngược lại với phát biểu trong câu A.
25.
Tần số sinh u có thể thay đổi theo các yếu tố sau, ngoại trừ:
Giải thích: Thực tế địa dư, chủng tộc, chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt đều ảnh hưởng mạnh mẽ đến tỷ lệ mắc các loại ung thư khác nhau. *\( Lưu ý: Tùy vào bộ đề chuẩn hóa, đáp án D hay các yếu tố địa lý-chủng tộc thực chất có liên quan; tuy nhiên nếu xét câu hỏi kinh điển này, địa dư gắn liền với vùng miền/chủng tộc/dinh dưỡng, có câu chọn yếu tố khác như giới tính/tuổi. Ở đây xét theo nội dung phổ biến \)*.
26.
Có 2 loại quá sản:
Giải thích: Quá sản chia thành các nhóm chính dựa theo nguyên nhân sinh lý/bệnh lý hoặc quá sản tái tạo, quá sản đáp ứng chức năng.
27.
Quá sản tuyến giáp trong bệnh Basedow là:
Giải thích: Quá sản tuyến giáp trong Basedow là đáp ứng kích thích tăng tiết hormone, thuộc loại quá sản chức năng.
28.
Tổn thương sau đây là tổn thương không hồi phục:
Giải thích: Thoái sản là tổn thương không thể hồi phục và là dấu hiệu của tế bào ác tính thực thụ.
29.
Loạn sản:
Giải thích: Loạn sản là tổn thương tiền ung thư (có thể hồi phục nếu loại bỏ nguyên nhân, nhưng nếu nặng và kéo dài sẽ tiến triển thành ung thư biểu mô tại chỗ).
30.
Thoái sản:
Giải thích: Thoái sản (mất biệt hóa) là đặc điểm cốt lõi của tế bào ung thư.
31.
Quá sản tuyến vú trong kỳ dậy thì là quá sản:
Giải thích: Quá sản tuyến vú tuổi dậy thì là quá sản sinh lý theo chương trình phát triển cơ thể.
32.
Quá sản dễ nhầm với:
Giải thích: Quá sản tế bào tăng sinh mạnh đôi khi rất khó phân biệt trên vi thể với các khối u lành tính mới khởi phát (u thực sự).
33.
Tổn thương sau đây không tăng số lượng tế bào:
Giải thích: Phì đại (Hypertrophy) là tăng kích thước tế bào chứ không làm tăng số lượng tế bào.
34.
Biểu mô trụ ở niêm mạc phế quản được thay thế bằng biểu mô lát tầng do hút thuốc lá kinh niên là tổn thương:
Giải thích: Thay thế một loại tế bào trưởng thành này bằng một loại tế bào trưởng thành khác để thích nghi gọi là chuyển sản (dị sản).
35.
Cơ bản u:
Giải thích: Cơ bản u (parenchyme) là thành phần tế bào u chính, quyết định bản chất u thuộc biểu mô hay mô liên kết.
36.
Khối u có nhiều loại tế bào xuất phát từ một lá thai:
Giải thích: U xuất phát từ nhiều thành phần tế bào nhưng cùng một lá thai gọi là u hỗn hợp (như u hỗn hợp tuyến nước bọt).
37.
U lành:
Giải thích: Hầu hết u lành tính đều có tên gọi tận cùng bằng hậu tố "-oma" (ví dụ: adenoma, fibroma).
38.
Melanoma là tên gọi của:
Giải thích: Dù tận cùng bằng "-oma", Melanoma là tên gọi kinh điển của u ác tính xuất phát từ tế bào hắc tố (Melanocyte).
39.
Pô-líp cổ tử cung:
Giải thích: "Polyp" là thuật ngữ chỉ tổn thương lồi vào lòng cơ quan dựa trên hình thái đại thể, đa phần ở cổ tử cung là lành tính.
40.
U ác xuất phát từ biểu mô có tên gọi tận cùng:
Đáp án thay thế chuẩn: U ác có nguồn gốc biểu mô gọi là CARCINOMA.
41.
Rhabdomyoma (rhabdomyo: cơ vân) là tên gọi của:
Giải thích: Hậu tố "-oma" đứng độc lập sau tên loại mô thường chỉ u lành tính (u cơ vân lành tính).
42.
Chu kỳ nhân đôi kích thước của khối u ác tính thường là:
Giải thích: Thời gian nhân đôi của tế bào u ác tính ở người thường nằm trong khoảng rộng từ 45 đến 450 ngày tùy loại ung thư.
43.
Về vi thể, nói chung các u ác tính không có tính chất sau:
Giải thích: U ác tính mất cấu trúc mô ban đầu, không thể tái tạo lại hình ảnh cấu trúc hoàn chỉnh như mô gốc.
44.
Virus ít gây ung thư nhất là:
Giải thích: Virus viêm gan A (HAV) gây viêm gan cấp tính lành tính, không có khả năng gây ung thư mạn tính như HBV, HCV hay HPV và EBV.
45.
Các mô khá bền vững dưới tác dụng của các tia phóng xạ sinh ung là:
Giải thích: Các mô có tỷ lệ phân bào thấp hoặc biệt hóa cao như mô thần kinh, cơ xương thường ít nhạy cảm và khá bền vững hơn so với tủy xương hay biểu mô tiêu hóa.
46.
Epstein-Barr virus thường hay gây ung thư:
Giải thích: EBV có liên quan chặt chẽ với u lympho Burkitt và ung thư vòm họng (nasopharyngeal carcinoma).
47.
Người bị nhiễm virus viêm gan B có nguy cơ dễ bị ung thư gan cao hơn so với người không bị nhiễm virus này gấp:
Giải thích: Người nhiễm mạn tính HBV có nguy cơ mắc ung thư tế bào gan cao hơn gấp hàng trăm lần \( khoảng 100 - 200 lần \) so với người bình thường.
48.
Phân độ ung thư theo mô bệnh học căn cứ vào:
Giải thích: Phân độ (grading) dựa trên mức độ biệt hóa tế bào và cấu trúc mô học (độ ác tính vi thể).
49.
Papanicolaou xếp phiến đồ tế bào âm đạo – cổ tử cung thành:
Giải thích: Hệ thống phân loại Papanicolaou cổ điển chia tế bào học cổ tử cung thành 5 hạng (từ I đến V).
50.
Theo Papanicolaou, tế bào học nghi ngờ ác tính nhưng không kết luận được là thuộc hạng:
Giải thích: Hạng III theo Pap là nhóm có tế bào nghi ngờ bất thường/ác tính nhưng chưa đủ tiêu chuẩn kết luận chắc chắn.
51.
Broders phân loại ung thư tế bào vảy thành 4 độ theo mức độ biệt hóa tế bào, nếu có 75 – 50% tế bào biệt hóa thì xếp vào độ mấy?
Giải thích: Theo phân loại Broders về mức độ biệt hóa tế bào ung thư: Độ I (>75%), Độ II \( 50-75% \), Độ III \( 25-50% \), Độ IV (<25% hoặc không biệt hóa). Do đó, 75-50% tế bào biệt hóa tương ứng với Độ II.
52.
Phân loại TNM trong ung thư có ý nghĩa gì?
Giải thích: Hệ thống TNM là viết tắt của: T (Tumor - kích thước và mức độ lan rộng của khối u nguyên phát), N (Node - tình trạng di căn hạch bạch huyết vùng), và M (Metastasis - tình trạng di căn xa).
53.
Vì sao cơ thể suy giảm miễn dịch có nguy cơ mắc ung thư cao?
Giải thích: Hệ miễn dịch đóng vai trò giám sát và tiêu diệt các tế bào bất thường, ác tính. Khi suy giảm miễn dịch, hệ thống này mất khả năng nhận dạng và tiêu diệt tế bào ung thư, tạo điều kiện cho khối u phát triển.
54.
Loại tia nào từ ánh sáng mặt trời thường gây ung thư da?
Giải thích: Tia tử ngoại (UV) trong ánh sáng mặt trời là tác nhân vật lý hàng đầu gây tổn thương DNA tế bào da, dẫn đến nguy cơ ung thư da. (Lưu ý: "Tia tử ngoại" và "tia cực tím" là một, nhưng trong giáo trình giải phẫu bệnh thường dùng thuật ngữ "tia tử ngoại").
55.
Chất nitrosamine thường gây ung thư hệ tiêu hoá, đặc biệt là cơ quan nào?
Giải thích: Nitrosamine là hợp chất có trong thực phẩm muối chua, lên men hoặc thực phẩm chế biến sẵn, khi vào cơ thể thường gây tổn thương và ung thư dạ dày.
56.
Bệnh nhân mắc hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS) thường hay mắc loại ung thư nào?
Giải thích: Bệnh nhân AIDS bị suy giảm miễn dịch nặng, có nguy cơ cao mắc các bệnh lý ác tính dòng lympho như ung thư hạch (Non-Hodgkin lymphoma) và Sarcoma Kaposi.
57.
Adenoma là tên gọi của loại u nào?
Giải thích: Trong danh pháp y học, "Adenoma" dịch ra tiếng Việt vừa mang nghĩa là u lành nói chung xuất phát từ biểu mô tuyến, vừa chỉ đích danh là u tuyến lành.
58.
Pô-líp là khối u có thể có cuống hoặc không, ít gặp nhất ở cơ quan nào?
Giải thích: Pô-líp thường hay xuất hiện ở các bề mặt niêm mạc như đại tràng, dạ dày, cổ tử cung hoặc mũi, và rất ít khi gặp ở ruột non.
59.
Bệnh Hodgkin thể hỗn hợp tế bào có đặc điểm gì?
Giải thích: Thể hỗn hợp tế bào của bệnh Hodgkin đặc trưng bởi sự hiện diện đa dạng của nhiều loại tế bào bao gồm tế bào Reed-Sternberg, lympho bào, tương bào, bạch cầu ái toan và mô bào.
60.
Ngày nay, nhờ chẩn đoán sớm và điều trị phối hợp, thời gian sống thêm của bệnh nhân Hodgkin típ I và II có thể đạt tới mức nào?
Giải thích: Với các tiến bộ y học hiện đại, bệnh nhân Hodgkin ở giai đoạn sớm (típ I và II) có tiên lượng rất tốt, thời gian sống thêm kéo dài trên 15 năm và có tỷ lệ chữa khỏi cao.
61.
Tính đa hình thái tế bào trong bệnh Hodgkin nghĩa là ngoài tế bào ác tính còn có các thành phần nào?
Giải thích: Trong mô bệnh học bệnh Hodgkin, thâm nhiễm viêm đi kèm thường có sự góp mặt đặc trưng của bạch cầu đa nhân ưa acid \( ưa eosin/ưa acid \).
62.
Bệnh Hodgkin thể hỗn hợp tế bào không có đặc điểm nào dưới đây?
Giải thích: Thành phần thâm nhiễm trong thể hỗn hợp tế bào chủ yếu gồm bạch cầu đa nhân ưa acid (ưa toan) chứ không phải bạch cầu đa nhân ưa kiềm.
63.
Tế bào khuyết (lacunar cell) là biến thể của tế bào Reed-Sternberg thường gặp trong bệnh Hodgkin típ nào?
Giải thích: Tế bào khuyết (lacunar cell) là đặc trưng siêu vi thể nổi bật của bệnh Hodgkin thể xơ nốt (thường xếp vào típ II theo phân loại cũ).
64.
U lympho ác tính không Hodgkin có đặc điểm gì?
Giải thích: U lympho ác tính không Hodgkin thực tế phổ biến hơn bệnh Hodgkin và tỷ lệ mắc bệnh tăng dần theo độ tuổi.
65.
Bệnh Hodgkin thường gặp ở các vị trí nào?
Giải thích: Bệnh Hodgkin xuất phát chủ yếu từ hệ thống hạch lympho, sau đó có thể lan rộng đến các tạng của hệ tạo máu-lympho cũng như các tạng khác trong cơ thể.
66.
Tỷ lệ tổn thương ở hạch ngoại biên, gan, lách trong bệnh Hodgkin theo thứ tự là bao nhiêu?
Giải thích: Theo tài liệu giải phẫu bệnh, tổn thương hạch ngoại biên chiếm khoảng 90%, trong khi gan và lách chiếm khoảng 25%.
67.
Tính đa hình thái tế bào trong bệnh Hodgkin có nghĩa là gì?
Giải thích: Tính đa hình thái thể hiện ở việc bên cạnh tế bào ác tính đặc trưng (Reed-Sternberg), mô bệnh học còn có sự thâm nhập của nhiều loại tế bào viêm lành tính khác nhau.
68.
"U lympho ác tính, lan tỏa, tế bào lớn" tương ứng với mã nào theo Công thức thực hành (Working Formulation)?
Giải thích: Theo bảng phân loại Working Formulation (WF), u lympho ác tính lan tỏa tế bào lớn được xếp vào nhóm WF6.
69.
Bệnh Hodgkin xâm nhập ở 2 vùng hạch trở lên nhưng cùng một phía cơ hoành thì thuộc giai đoạn lâm sàng mấy?
Giải thích: Phân loại giai đoạn Ann Arbor cho bệnh Hodgkin: Giai đoạn II nghĩa là tổn thương từ 2 vùng hạch trở lên nằm ở cùng một bên của cơ hoành.
70.
Bệnh Hodgkin xâm nhập các vùng hạch ở cả hai phía cơ hoành thì thuộc giai đoạn lâm sàng mấy?
Giải thích: Khi tổn thương hạch nằm ở cả hai phía (trên và dưới) cơ hoành, bệnh được xếp vào giai đoạn III.
71.
Hai típ u lympho ác tính không Hodgkin hay gặp nhất theo Công thức thực hành là gì?
Giải thích: Theo Công thức thực hành (Working Formulation), hai típ u lympho ác tính không Hodgkin có tần suất gặp cao nhất là WF5 và WF6.
72.
"U lympho ác tính, lan tỏa, hỗn hợp tế bào lớn và nhỏ" là mã nào?
Giải thích: Theo phân loại Working Formulation, u lympho lan tỏa hỗn hợp tế bào lớn và nhỏ tương ứng với mã WF5.
73.
Chọn tổn thương sinh lý gây teo đét tế bào:
Giải thích: Già nua là quá trình lão hóa sinh lý tự nhiên của cơ thể dẫn đến teo đét các mô và cơ quan, trong khi các đáp án còn lại là teo đét bệnh lý.
74.
Chọn tổn thương tương ứng với loạn sản nặng:
Giải thích: Loạn sản nặng đặc trưng bởi sự biến đổi cấu trúc rõ rệt, trong đó có sự xuất hiện của hạt nhân nổi bật và kích thước tế bào, nhân thay đổi bất thường (to nhỏ không đều).
75.
Chọn lớp tế bào biệt hoá rõ nhất trong các lớp của da:
Giải thích: Lớp sừng là lớp ngoài cùng của biểu bì, nơi các tế bào biểu bì đã trải qua quá trình biệt hóa hoàn toàn thành các tế bào sừng chết, bảo vệ cơ thể.
76.
Các tế bào chưa biệt hoá có đặc điểm gì?
Giải thích: Tế bào chưa biệt hóa (hoặc kém biệt hóa) thường có tỷ lệ nhân trên nguyên sinh chất \( N/NSC \) lớn, nhân đậm màu (kiềm tính) có hạt nhân rõ và lượng bào tương rất ít.
77.
Khi nào được gọi là tế bào thoái hoá?
Giải thích: Tế bào thoái hóa là trạng thái tổn thương tế bào mà cấu trúc bị biến đổi dẫn đến không còn đảm bảo được các chức năng sinh lý bình thường của nó.
78.
Sự thoái hoá tế bào được biểu hiện dưới các hình thái tổn thương nào?
Giải thích: Thoái hóa tế bào có nhiều hình thái biểu hiện trên vi thể như thoái hóa đục (thũng đục), thoái hóa nước, thoái hóa mỡ, thoái hóa glycogen (đường) hoặc thoái hóa hốc.
79.
Chọn tổn thương nhân tế bào do hoại tử:
Giải thích: Các giai đoạn biến đổi nhân trong quá trình hoại tử tế bào bao gồm: nhân đông (pyknosis), nhân vỡ (karyorrhexis) và nhân tan (karyolysis).
80.
Chọn tổn thương bào tương do hoại tử:
Giải thích: Thũng đục là tổn thương thực thể ở bào tương khi tế bào bắt đầu tổn thương/hoại tử sớm; trong khi hoại tử nước và hoại tử đông là các thể hoại tử mô toàn diện.
81.
Chọn tổn thương tương ứng với loạn sản nhẹ:
Giải thích: Ở mức độ loạn sản nhẹ, các biến đổi tế bào còn ở mức độ tối thiểu, chủ yếu thấy nhân tăng sắc hoặc kiềm tính nhẹ ở một số lớp tế bào.
82.
Chọn tổn thương nhân tế bào do hoại tử:
Giải thích: Giống câu trên, cả ba hiện tượng nhân đông, nhân vỡ và nhân tan đều là các biểu hiện kinh điển của tổn thương nhân trong quá trình hoại tử tế bào.
83.
Chọn tổn thương bào tương của tế bào do hoại tử:
Giải thích: Tương tự câu hỏi trước, thũng đục bào tương là biểu hiện tổn thương tế bào khởi đầu dẫn đến hoại tử.
84.
Chọn tổn thương tương ứng với loạn sản vừa:
Giải thích: Loạn sản vừa biểu hiện mức độ bất thường rõ hơn loạn sản nhẹ, bao gồm nhân kiềm tính, xuất hiện hạt nhân, tăng tỷ lệ nhân/nhiễm sắc chất và sự thay đổi kích thước tế bào.
85.
Chọn tổn thương tương ứng với loạn sản nặng:
Giải thích: Loạn sản nặng biểu hiện các đặc điểm cận ung thư rõ rệt như cấu trúc nhiễm sắc chất thô, hạt nhân rõ, tế bào dị dạng to nhỏ không đều, có thể kèm theo các rối loạn phân bào.
86.
Bệnh bướu cổ đơn thuần đồng nghĩa với bệnh nào?
Giải thích: Bướu cổ đơn thuần là tình trạng phì đại tuyến giáp không kèm theo cường giáp hay suy giáp, do đó không đồng nghĩa với Basedow, bướu giáp độc hay viêm tuyến giáp Hashimoto.
87.
Bệnh bướu cổ đơn thuần đồng nghĩa với thuật ngữ nào?
Giải thích: Bướu cổ đơn thuần còn được gọi là bướu cổ địa phương (khi xảy ra ở vùng thiếu i-ốt), bướu cổ bình giáp (vì chức năng tuyến giáp vẫn bình thường) và bướu keo tuyến giáp (đặc điểm vi thể chứa nhiều keo).
88.
Bệnh bướu cổ đơn thuần phổ biến thường gặp ở đối tượng nào?
Giải thích: Bướu cổ đơn thuần thường xuất hiện ở các giai đoạn nhu cầu i-ốt tăng cao (tuổi dậy thì, mang thai, mãn kinh) hoặc ở các vùng thiếu i-ốt trong tự nhiên.
89.
Đặc điểm lâm sàng thường gặp của bướu cổ đơn thuần là gì?
Giải thích: Bướu cổ đơn thuần thường biểu hiện trên lâm sàng dưới dạng bướu lan tỏa hoặc nhiều cục (nhiều thùy), và đặc điểm quan trọng là bệnh nhân không có các triệu chứng của hội chứng cường giáp.
90.
Đặc điểm vi thể của bướu cổ đơn thuần là gì?
Giải thích: Ở giai đoạn thoái lui/bình giáp của bướu cổ đơn thuần, các nang tuyến giáp thường giãn rộng, chứa đầy dịch keo và được lót bởi các tế bào biểu mô dẹp lại do bị chèn ép.
91.
Bệnh bướu cổ đơn thuần thường gặp các thể sau, ngoại trừ:
Giải thích: "Bướu giáp độc" (bệnh Basedow) là bệnh lý có biểu hiện cường giáp, không thuộc các thể của bướu cổ đơn thuần (bình giáp).
92.
Bệnh bướu cổ Basedow có ý nghĩa là gì?
Giải thích: Bệnh Basedow là bệnh bướu cổ đi kèm với tình trạng cường giáp (tăng năng tuyến giáp), do đó các định nghĩa ở A, B, C đều không chính xác.
93.
Bệnh Basedow đồng nghĩa với tên gọi nào?
Giải thích: Basedow còn được gọi là bệnh Graves hoặc bướu giáp độc lồi mắt do các triệu chứng đặc trưng của hội chứng cường giáp và biểu hiện lồi mắt.
94.
Bệnh Basedow có các đặc điểm sau đây, ngoại trừ:
Giải thích: Bệnh Basedow không có đặc trưng là chứa tổ chức hoại tử và đại thực bào trong lòng nang tuyến; các nang tuyến ở đây chủ yếu tăng sản mạnh, ít dịch keo và có nhiều không bào hấp thụ.
95.
Đặc điểm nào sau đây là đặc trưng của bệnh Basedow?
Giải thích: Về mặt vi thể, Basedow đặc trưng bởi hiện tượng quá sản biểu mô nang tuyến (tế bào hình trụ cao, gấp nếp), lòng nang ít dịch keo và xuất hiện nhiều không bào tái hấp thu hóc-môn.
96.
Tuyến giáp là tuyến nội tiết nằm phía trước cổ, có trọng lượng khoảng bao nhiêu?
Giải thích: Tuyến giáp bình thường ở người trưởng thành có trọng lượng trung bình khoảng 20 đến 30 gam \( hoặc dao động từ 30-40g tùy cơ thể \).
97.
Trong các bệnh lý tuyến giáp dưới đây, loại nào phổ biến nhất ở nước ta?
Giải thích: Bướu keo tuyến giáp (bướu cổ đơn thuần) là tổn thương và bệnh lý tuyến giáp phổ biến nhất tại Việt Nam, đặc biệt ở các vùng miền núi thiếu i-ốt.
98.
U nang giả tuyến giáp là hậu quả của điều gì?
Giải thích: Nang giả tuyến giáp thường hình thành do chảy máu cũ, hoại tử dịch hóa trong bướu giáp cục, bên ngoài được bao bọc bởi một lớp vỏ xơ chứ không có lớp biểu mô thật sự lót bên trong (nên gọi là nang giả).
99.
Nang giáp được hình thành chủ yếu do nguyên nhân nào?
Giải thích: Sự thoái hóa hốc, hoại tử dịch hóa bên trong các cục bướu giáp \( bướu giáp cục/đa nhân \) là cơ chế chính tạo nên các nang tuyến giáp.
100.
Trong các thể bướu giáp đơn thuần sau, thể nào có khả năng đáp ứng tốt với điều trị nội khoa?
Giải thích: Bướu giáp thể nhu mô (thường gặp ở giai đoạn đầu, lan tỏa) đáp ứng rất tốt với việc điều trị bổ sung i-ốt hoặc hormone tuyến giáp, trong khi các thể đã hình thành nhân xơ hay nang hóa khó lui bằng nội khoa hơn.
101.
Về vi thể, sự khác biệt cơ bản giữa bướu cổ đơn thuần và bướu cổ cường giáp dựa vào:
Giải thích: Nang giáp trong bướu cổ đơn thuần tích tụ chất keo đặc, còn bướu cường giáp (Basedow) chứa chất keo loãng, nhiều không bào hấp thu do tế bào tăng hoạt động.
102.
Về hình thái học, chẩn đoán phân biệt bướu cổ đơn thuần và bệnh Basedow chủ yếu dựa vào:
Giải thích: Sinh thiết mô bệnh học (vi thể) là tiêu chuẩn vàng để quan sát cấu trúc tế bào và đặc điểm mô học nhằm phân biệt rõ ràng hai bệnh.
103.
Bệnh bướu giáp đơn thuần có đặc điểm:
Giải thích: Bướu giáp đơn thuần là bệnh lành tính, đặc trưng vi thể là các nang giáp giãn rộng ứ đọng chất keo.
104.
Trong bệnh bướu giáp đơn thuần, hình thái các nang giáp thay đổi thế nào?
Giải thích: Do chất keo tích tụ nhiều làm lòng nang giãn rộng, nén ép làm các tế bào lót nang bị đè dẹt xuống.
105.
Ở Việt Nam, ước tính tỷ lệ mắc bướu giáp khoảng:
Giải thích: Các tài liệu dịch tễ học ghi nhận Việt Nam có khoảng 3 triệu người mắc các bệnh lý bướu giáp.
106.
Hormone giáp được tạo ra từ loại tế bào nào trong tuyến giáp?
Giải thích: Tế bào biểu mô lót quanh nang giáp (tế bào nang giáp) chịu trách nhiệm tổng hợp và tiết hormone T3, T4.
107.
Trong bệnh Basedow, hình thái các nang giáp thay đổi thế nào?
Giải thích: Tế bào nang giáp hoạt động mạnh làm quá sản tạo hàng nhú nhô vào lòng nang, giải phóng nhiều keo nên lòng nang còn rất ít keo loãng.
108.
Tỷ lệ nữ/nam thường gặp ở bệnh Basedow (30–40 tuổi) là:
Giải thích: Basedow là bệnh tự miễn gặp chủ yếu ở nữ giới với tỷ lệ khoảng 7 nữ : 1 nam.
109.
Biểu mô lót các nang tuyến giáp thuộc loại nào?
Giải thích: Nang giáp được lót bởi một hàng tế bào biểu mô vuông đơn (khi nghỉ) hoặc trụ đơn (khi hoạt động).
110.
Hormone giáp được tạo ra từ tế bào nào?
Giải thích: Tế bào biểu mô nang giáp có nhiệm vụ chế tiết hormone tuyến giáp.
111.
Trọng lượng trung bình của tuyến giáp trong bệnh Basedow khoảng:
Giải thích: Tuyến giáp bình thường nặng 15–25g, khi bị Basedow tuyến phì đại lan tỏa nặng trung bình khoảng 50–60g.
112.
Tuyến giáp được xếp vào hệ nội tiết vì:
Giải thích: Đơn vị tuyến nội tiết không có ống dẫn, hormone được tiết trực tiếp vào dòng máu (hệ mao mạch).
113.
Biểu hiện lâm sàng của bệnh Basedow là:
Giải thích: Basedow đặc trưng bởi hội chứng cường giáp (ưu năng giáp) kèm bướu cổ lan tỏa và lồi mắt.
114.
Biểu hiện lâm sàng của bướu cổ đơn thuần là:
Giải thích: Bướu giáp đơn thuần là tình trạng phì đại tuyến giáp nhưng chức năng tổng hợp hormone vẫn duy trì ở mức bình thường (bình năng).
115.
Nguyên nhân phổ biến nhất gây bướu cổ đơn thuần ở Việt Nam:
Giải thích: Thiếu i-ốt làm giảm tổng hợp hormone giáp, kích thích TSH tăng tiết gây phì đại tuyến giáp.
116.
Một số u lành kích thước lớn chỉ chèn ép chứ không xâm nhập mô lân cận:
Giải thích: U lành phát triển theo kiểu đẩy dạt và chèn ép mô xung quanh chứ không có tính chất xâm lấn.
117.
Đặc điểm phân biệt u ác tính và lành tính là u ác vẫn phát triển khi ngừng kích thích, còn u lành thì ngược lại:
Giải thích: Cả u lành và u ác đều tiếp tục phát triển tự do ngay cả khi tác nhân kích thích ban đầu đã ngừng.
118.
Hóa chất sinh ung chủ yếu gồm các sản phẩm nhân tạo (phẩm nhuộm, chất bảo quản, thuốc trừ sâu...):
Giải thích: Hầu hết các hóa chất gây ung thư được nghiên cứu đều là hợp chất nhân tạo sử dụng trong công nghiệp và nông nghiệp.
119.
U lành phát triển chậm, không gây tử vong trừ khi mọc ở vị trí hiểm yếu:
Giải thích: U lành tính không di căn, nhưng nếu mọc ở vị trí chèn ép trung khu thần kinh hay mạch máu lớn thì vẫn nguy hiểm tính mạng.
120.
Khối u lành tính thường không tái phát, trừ trường hợp u dạng lá tuyến vú:
Giải thích: U dạng lá tuyến vú (Phyllodes tumor) dù là thể lành vẫn có tỷ lệ tái phát tại chỗ rất cao sau phẫu thuật.
121.
Cách gọi tên u có nguồn gốc liên kết đơn giản hơn u nguồn gốc biểu mô:
Giải thích: U liên kết thường gọi theo công thức [Tên mô] + "oma" (lành) hoặc "sarcoma" (ác), đơn giản hơn bảng phân loại phức tạp của u biểu mô.
122.
Nói chung, u lành kết thúc bằng "SARCOMA", u ác kết thúc bằng "OMA":
Giải thích: Ngược lại mới đúng: đuôi "-oma" thường chỉ u lành (như Fibroma), đuôi "-sarcoma" chỉ u ác tính liên kết.
123.
Phân định giữa ung thư thực sự và loạn sản cần theo dõi lâu dài và xem xét kỹ lưỡng:
Giải thích: Loạn sản nặng và ung thư tại chỗ có ranh giới vi thể rất mong mong, đòi hỏi đánh giá cẩn trọng trên nhiều mảnh sinh thiết.
124.
Khối u vẫn tiếp tục phát triển dù tác nhân kích thích gây u đã ngừng:
Giải thích: Đây là đặc tính tự động và vô tổ chức tự nuôi dưỡng của mọi khối u.
125.
Sự sinh sản của tế bào u vượt ra khỏi sự kiểm soát của cơ thể:
Giải thích: Tế bào u bị đột biến gắp lỗi trong cơ chế nhân đôi, không chịu sự điều hòa tăng trưởng của cơ thể.
126.
Hầu hết các u phát sinh từ tế bào bản thân cơ thể bị biến đổi, ví dụ như u nguyên bào nuôi:
Giải thích: U nguyên bào nuôi xuất phát từ tế bào gai nhau \( nguồn gốc từ thai nhi/lá thai \), không phải tế bào gốc của cơ thể mẹ.
127.
Có 2 loại dị sản: Dị sản tái tạo và dị sản chức năng:
Giải thích: Dị sản được phân loại dựa theo mô đích (như dị sản vảy, dị sản ruột...) chứ không chia thành dị sản tái tạo và chức năng.
128.
Cơ bản u là thành phần cơ sở để xác định u thuộc mô biểu mô, liên kết hay cả hai:
Giải thích: Cơ bản u (thịt u) chứa các tế bào U quyết định bản chất và nguồn gốc mô học của khối u.
129.
U lành nguồn gốc liên kết có tên gọi phức tạp hơn u lành nguồn gốc biểu mô:
Giải thích: U lành liên kết gọi tên rất đơn giản \( tên mô + oma \), trong khi u biểu mô phức tạp hơn (dựa vào cấu trúc nhú, tuyến, nang...).
130.
Mô ung thư dễ tái phát tại chỗ hoặc di căn xa dù đã cắt bỏ rộng rãi:
Giải thích: Do tính chất 침潤 (xâm lấn) vi mô và khả năng di chuyển qua đường máu/bạch huyết của tế bào ác tính.
131.
Những người bị suy giảm miễn dịch đều có nguy cơ mắc ung thư cao hơn:
Giải thích: Hệ miễn dịch đóng vai trò giám sát và tiêu diệt tế bào đột biến; khi suy giảm, các tế bào ung thư dễ dàng bộc phát.
132.
Đánh giá giai đoạn TNM rất quan trọng vì quyết định phương thức điều trị:
Giải thích: Phân loại TNM xác định kích thước u (T), hạch vùng (N), di căn (M) để đưa ra phác đồ phẫu thuật, hóa trị hay xạ trị.
133.
Về phân loại mô bệnh học, bệnh Hodgkin ít phân loại và đơn giản hơn Lympho không Hodgkin:
Giải thích: Hodgkin chỉ chia thành 4–5 thể kinh điển, trong khi Lympho không Hodgkin gồm hàng chục thể phức tạp.
134.
Ngoài mô bệnh học, bệnh Hodgkin còn được phân loại theo giai đoạn lâm sàng:
Giải thích: Bệnh Hodgkin bắt buộc phân giai đoạn lâm sàng (Ann Arbor I-IV) để tiên lượng và điều trị.
135.
Khi xảy ra hoại tử quá nhanh, tế bào chết vẫn có thể giữ nguyên hình thể như lúc lành mạnh:
Giải thích: Hiện tượng hoại tử đông khiến cấu trúc khung tế bào được cố định và giữ nguyên hình dạng trong một thời gian ngắn.
136.
Mức độ tổn thương tế bào không phụ thuộc vào thời gian tác động của tác nhân:
Giải thích: Mức độ tổn thương phụ thuộc trực tiếp vào thời gian, cường độ tác động và bản chất của tác nhân.
137.
Tế bào có khả năng hồi phục khi tác nhân xâm phạm chưa hủy hoại các bào quan sinh tồn:
Giải thích: Nếu nhân tế bào và ti thể chưa bị tổn thương vĩnh viễn, tế bào vẫn có thể sửa chữa (tổn thương khả hồi).
138.
Những tổn thương dẫn đến trạng thái cân bằng sinh học mới vẫn có thể là tổn thương bất khả hồi:
Giải thích: Đạt được trạng thái cân bằng sinh học mới (như thích nghi, phì đại, teo đét) là tổn thương khả hồi; tổn thương bất khả hồi sẽ dẫn đến chết tế bào.
139.
Tế bào nở to sinh lý khi thể tích lớn hơn bình thường nhưng không còn lành mạnh:
Giải thích: Nở to sinh lý là sự tăng kích thước tế bào phục vụ nhu cầu hoạt động mà tế bào vẫn hoàn toàn lành mạnh.
140.
Ở tế bào nở to, các bào quan cũng nở to và tăng số lượng một cách cân đối:
Giải thích: Sự nở to thực sự đi kèm với sự tăng sinh tương ứng các cấu trúc bào quan bên trong.
141.
Tế bào nở to do quá trình đồng hóa lớn hơn quá trình dị hóa:
Giải thích: Tăng tổng hợp chất (đồng hóa) vượt trội giúp tích tụ khối lượng tế bào, làm tế bào to lên.
142.
Cơ bắp lực sĩ nở to là do tăng số lượng tế bào cơ:
Giải thích: Tế bào cơ vận động nở to do tăng kích thước tế bào (phì đại) chứ không tăng số lượng tế bào (quá sản).
143.
Không có sự khác biệt giữa nở to cơ tim ở lực sĩ và người bị hẹp van 2 lá:
Giải thích: Nở to ở lực sĩ là phì đại sinh lý (hồi phục được, không xơ hóa), còn ở bệnh hẹp van 2 lá là phì đại bệnh lý (dễ suy tim).
144.
Không có sự khác biệt trong việc nở to của tế bào sợi cơ tim ở một lực sĩ với tế bào sợi cơ tim của những người hẹp van 2 lá:
Giải thích: Sự phì đại cơ tim bệnh lý do hẹp van kèm theo tình trạng thoái hóa và tăng sinh mô kẽ sợi, khác hoàn toàn phì đại sinh lý.
145.
Cắt bỏ một phần gan làm phần còn lại hoạt động bù trừ là hiện tượng gan to ra sinh lý:
Giải thích: Đây là phản ứng thích nghi sinh lý phì đại/tăng sản bù trừ của cơ thể.
146.
Tế bào teo đét khi thể tích giảm sút nhưng các bào quan vẫn bình thường:
Giải thích: Khi tế bào teo đét, các bào quan cũng bị thu nhỏ kích thước hoặc giảm bớt số lượng.
147.
Thay hình là sự thay đổi về hình thái và chức năng từ tế bào này sang tế bào khác:
Giải thích: Thay hình (dị sản) là hiện tượng mô biến đổi từ một loại tế bào đã biệt hóa thành một loại tế bào biệt hóa khác.
148.
Tế bào biểu mô thượng bì thay thế biểu mô trụ ở phế quản là hiện tượng thay hình:
Giải thích: Đây là quá trình dị sản vảy (thay hình vảy) ở niêm mạc phế quản người hút thuốc lá.
149.
Thay hình và dị sản là hai tên gọi khác nhau chỉ cùng một hiện tượng:
Giải thích: Trong giải phẫu bệnh, "thay hình" và "dị sản" (metaplasia) là các thuật ngữ đồng nghĩa.
150.
Sự thay đổi tế bào biểu mô trụ dạ dày bằng tế bào biểu mô ruột là loạn sản:
Giải thích: Sự biến đổi tế bào niêm mạc dạ dày thành tế bào dạng ruột là hiện tượng dị sản ruột (thay hình), không phải loạn sản.
151.
Biệt hoá là quá trình tế bào non thành tế bào trưởng thành và ngược lại.
Giải thích: Biệt hoá là quá trình tế bào non (chưa biệt hoá) phát triển thành tế bào trưởng thành (có cấu trúc và chức năng chuyên hóa). Quá trình này diễn ra một chiều, tế bào trưởng thành bình thường không thể tự chuyển ngược lại thành tế bào non.
152.
Khi thoái hoá nhẹ, tế bào có khả năng phục hồi hoàn toàn cả về hình thái lẫn chức năng.
Giải thích: Ở giai đoạn tổn thương nhẹ (thoái hóa nhẹ hoặc tổn thương có thể hồi phục), các nguyên nhân gây tổn thương ngừng tác động, tế bào có thể phục hồi hoàn toàn cả về cấu trúc hình thái lẫn chức năng sinh lý.
153.
Tế bào già nua trước khi hoại tử và chết cũng trải qua giai đoạn thoái hoá.
Giải thích: Tế bào già nua chết theo chương trình (apoptosis) thông qua các cơ chế sinh lý tự nhiên của cơ thể mà không nhất thiết phải trải qua giai đoạn bệnh lý là thoái hoá.
154.
Tế bào bị thoái hoá đôi khi tạo ra tổn thương làm biến đổi tế bào, gây chẩn đoán lầm với ung thư.
Giải thích: Một số tổn thương thoái hóa nặng hoặc quá sản kèm theo dị sản có thể làm thay đổi hình thái tế bào, khiến bác sĩ giải phẫu bệnh dễ nhầm lẫn với các tế bào ác tính (ung thư).
155.
Sự quá tải và xâm nhập của một chất nào đó đều là kết quả của những rối loạn chuyển hoá tế bào.
Giải thích: Cả quá tải (tích tụ chất nội sinh do rối loạn chuyển hóa) và xâm nhập (sự lắng đọng các chất từ ngoài vào do rối loạn) đều bắt nguồn từ các rối loạn chuyển hóa bên trong hoặc ngoài tế bào.
156.
Quá tải là sự hiện diện bất thường của một chất sẵn có trong tế bào.
Giải thích: Quá tải là hiện tượng tích lũy quá mức một chất vốn có sẵn trong tế bào nhưng do rối loạn chuyển hóa nên không được đào thải kịp thời.
157.
Xâm nhập là sự hiện diện quá mức của một chất có sẵn trong tế bào.
Giải thích: Xâm nhập là hiện tượng các chất từ ngoài gian bào hoặc máu thấm nhập và lắng đọng bất thường vào trong tế bào hoặc mô, chứ không phải là chất vốn có sẵn trong tế bào.
158.
Trong trường hợp xảy ra nhanh, tế bào chết có thể vẫn giữ nguyên hình thái như khi còn sống.
Giải thích: Khi tế bào chết đột ngột và rất nhanh (ví dụ trong nhồi máu cơ tim cấp giai đoạn đầu), các men tự tiêu chưa kịp phá hủy cấu trúc nên hình thái tế bào vẫn có vẻ như còn nguyên vẹn.
159.
Phì đại và quá sản của mô là hai hình thái bệnh lý khác nhau.
Giải thích: Phì đại là sự gia tăng kích thước của các tế bào sẵn có, trong khi quá sản là sự gia tăng về số lượng tế bào trong mô. Đây là hai đáp ứng thích nghi khác nhau.
160.
Tế bào biệt hoá cao là tế bào không giống với tế bào bình thường trưởng thành.
Giải thích: Tế bào biệt hóa cao chính là các tế bào trưởng thành hoàn chỉnh, mang đầy đủ đặc điểm hình thái và chức năng chuyên hóa đặc trưng của mô đó.
161.
Tế bào biệt hoá kém là những tế bào thoái hoá.
Giải thích: Tế bào biệt hóa kém là tế bào non, mất dần đặc điểm trưởng thành (thường gặp trong u ác tính), không phải là tế bào bị thoái hoá.
162.
Các nang giáp giãn rộng, biểu mô lót nang giáp quá sản nhiều hàng, tạo nhú lồi là hình ảnh vi thể của bướu keo tuyến giáp.
Giải thích: Hình ảnh nang giáp giãn rộng chứa đầy chất keo, biểu mô dẹt hoặc vuông đơn là đặc điểm của bướu keo (giai đoạn thoái triển), không phải quá sản nhiều hàng tạo nhú.
163.
Bệnh bướu giáp độc (Basedow) là thể bệnh giai đoạn sớm của ung thư giáp.
Giải thích: Basedow là bệnh tự miễn gây cường giáp, hoàn toàn là bệnh lý lành tính và không phải là giai đoạn sớm của ung thư giáp.
164.
Bướu cổ lồi mắt là giai đoạn cuối của bệnh bướu cổ đơn thuần.
Giải thích: Bướu cổ lồi mắt là biểu hiện của bệnh Basedow (bệnh cường giáp tự miễn), không phải là giai đoạn cuối của bướu cổ đơn thuần (bướu do thiếu i-ốt).
165.
Nguyên nhân của bướu giáp thể hòn (cục, nhân) là do cơ chế tự miễn.
Giải thích: Bướu giáp thể hòn thường do sự phát triển không đều của các mô tuyến giáp dưới tác động kéo dài của TSH hoặc các đột biến tế bào cục bộ, không phải do cơ chế tự miễn (cơ chế tự miễn gây ra bệnh Basedow).
166.
Trong các bệnh nội tiết, bệnh lý tuyến giáp là bệnh phổ biến hay gặp nhất.
Giải thích: Các bệnh lý tuyến giáp như bướu cổ đơn thuần, viêm tuyến giáp, cường giáp là những bệnh nội tiết có tỷ lệ mắc cao và phổ biến nhất trong cộng đồng.
167.
Về mô học, cấu trúc tuyến giáp gồm các tiểu thùy được ngăn cách bởi mô liên kết thưa nên rất dễ bóc tách khi phẫu thuật.
Giải thích: Tuyến giáp có cấu trúc chia thành các tiểu thùy ngăn cách bởi mô liên kết thưa, giúp phẫu thuật viên thuận lợi trong việc bóc tách khi phẫu thuật tuyến giáp.
168.
Tuyến giáp là tuyến nội tiết, cấu trúc mô học gồm các nang tuyến, xen kẽ là hệ thống các ống dẫn để dẫn các chất bài xuất ra ngoài.
Giải thích: Tuyến giáp là tuyến nội tiết thuần túy nên không có hệ thống ống dẫn; hoóc-môn do tế bào nang tiết ra sẽ ngấm thẳng trực tiếp vào hệ thống mao mạch máu quanh nang.
169.
Tuyến giáp là tuyến vừa nội tiết vừa ngoại tiết.
Giải thích: Tuyến giáp chỉ là tuyến nội tiết, không có chức năng ngoại tiết.
170.
Bệnh bướu cổ đơn thuần phổ biến thường gặp ở cư dân sống vùng ven biển.
Giải thích: Bướu cổ đơn thuần chủ yếu do thiếu i-ốt trong thức ăn và nước uống, vì vậy bệnh phổ biến và hay gặp ở cư dân vùng núi cao chứ không phải vùng ven biển.
171.
Trong các thể loại của bướu cổ đơn thuần, loại nhu mô là giai đoạn sớm của bệnh.
Giải thích: Thể nhu mô là giai đoạn đầu của bướu cổ đơn thuần, đặc trưng bởi sự phì đại và quá sản các tế bào biểu mô nang giáp để bù đắp tình trạng thiếu i-ốt.
172.
Nội dung giải phẫu bệnh học đại cương bao gồm những gì?
Giải thích: Giải phẫu bệnh đại cương nghiên cứu các quy luật chung của bệnh lý như tổn thương cơ bản, rối loạn chuyển hóa, rối loạn tuần hoàn, viêm và bệnh học u.
173.
Trong các giai đoạn phát triển của giải phẫu bệnh, giai đoạn nào có ý nghĩa quan trọng nhất cho sự định hình phát triển của ngành?
Giải thích: Giai đoạn giải phẫu bệnh kinh điển (gắn liền với việc ứng dụng kính hiển vi quang học và mô tả tổn thương tế bào - mô) đóng vai trò nền tảng, định hình giải phẫu bệnh thành một ngành khoa học độc lập.
174.
Phương pháp đại thể trong giải phẫu bệnh có tác dụng gì?
Giải thích: Quan sát đại thể giúp nhận định tổn thương bằng mắt thường, từ đó định hướng vị trí và chọn lọc các mẫu mô quan trọng để làm tiêu bản vi thể tiếp theo.
175.
Việc mổ tử thi đối với các trường hợp chết chưa rõ nguyên nhân có tác dụng gì?
Giải thích: Khám nghiệm tử thi giúp xác định chính xác nguyên nhân tử vong, giải tỏa thắc mắc cho gia đình và là bài học thực tiễn quý giá để y bác sĩ rút kinh nghiệm chuyên môn.
176.
Trong giai đoạn hiện nay, để chẩn đoán xác định ung thư người ta chọn xét nghiệm nào đáng tin cậy nhất?
Giải thích: Xét nghiệm tế bào học và mô bệnh học là tiêu chuẩn vàng (tiêu chuẩn quyết định) mang tính khẳng định bản chất tế bào ác tính để chẩn đoán xác định ung thư.
177.
Trước khi chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA), việc cần làm nhất là hỏi kỹ gì?
Giải thích: Nắm rõ tính chất, thời gian xuất hiện và tốc độ phát triển của khối u giúp bác sĩ định hướng nguyên nhân tổn thương và chọn vị trí chọc hút chính xác.
178.
Sau khi chọc hút tế bào bằng kim nhỏ, nếu không hút ra được bệnh phẩm điều đó có nghĩa là gì?
Giải thích: Việc không lấy được bệnh phẩm có thể do kim chưa tới đúng vùng tổn thương, tổn thương dạng xơ cứng quá chắc hoặc thực chất không có khối u.
179.
Sau khi chọc hút tế bào bằng kim nhỏ, nếu không hút ra được toàn máu điều đó có nghĩa là gì?
Giải thích: Hút ra toàn máu có thể do kim đi nhầm vào lòng mạch máu, nang máu tụ hoặc do bản chất tổn thương là u mạch máu nhiều hồng cầu.
180.
Sự cố không mong muốn thường xảy ra khi chọc hút tế bào bằng kim nhỏ là gì?
Giải thích: Chọc hút bằng kim nhỏ là thủ thuật ít xâm lấn, sự cố phổ biến nhất chỉ là một ít chảy máu nhỏ tại chỗ chọc và tự cầm, không cần can thiệp phức tạp.
181.
Chẩn đoán tế bào học dễ xảy ra hiện tượng gì?
Giải thích: Vì tế bào học chỉ đánh giá từng tế bào rời rạc mà mất đi cấu trúc mô, nên tỷ lệ âm tính giả (bỏ sót tổn thương) thường cao hơn so với mô bệnh học.
182.
Điểm vượt trội của tế bào học so với mô bệnh học là gì?
Giải thích: Tế bào học ưu điểm ở chỗ thực hiện nhanh, chi phí thấp, ít xâm lấn nên dễ dàng thực hiện lặp lại khi cần theo dõi điều trị.
183.
Phương pháp tế bào học chọc hút bằng kim nhỏ chính xác hơn các phương pháp tế bào học khác vì sao?
Giải thích: Phương pháp FNA cho phép người thực hiện chủ động định hướng và đưa kim vào chính xác vị trí tổn thương nằm sâu bên trong để lấy bệnh phẩm.
184.
Khi cắt một bệnh phẩm gửi đi làm xét nghiệm mô bệnh học, mẫu bệnh nên gửi như thế nào?
Giải thích: Để đánh giá đầy đủ biên giới khối u, diện cắt phẫu thuật và toàn diện tổn thương, tốt nhất nên gửi toàn bộ bệnh phẩm sau phẫu thuật đến khoa giải phẫu bệnh.
185.
Khi cắt một bệnh phẩm sau phẫu thuật gửi đi làm xét nghiệm mô bệnh học, tốt nhất mẫu bệnh nên gửi như thế nào?
Giải thích: Bệnh phẩm cần được ngâm vào dung dịch cố định (như formalin) càng sớm càng tốt (trong vòng 1 giờ sau mổ) để tránh hiện tượng tự tiêu tế bào.
186.
Mảnh bệnh phẩm nội soi gửi làm sinh thiết lạnh tốt nhất nên làm gì?
Giải thích: Sinh thiết lạnh yêu cầu gửi mẫu tươi ngay lập tức (không ngâm chất cố định) trong thời gian ngắn (khoảng 15 phút) để kịp thời tiến hành cắt lạnh nhanh trong mổ.
187.
Khi ghi yêu cầu xét nghiệm cho một bệnh nhân làm tế bào học ở hạch nên đề trong phiếu là gì?
Giải thích: Ghi rõ "Chọc hạch làm tế bào" giúp phòng xét nghiệm phân biệt chính xác loại kỹ thuật cần thực hiện là xét nghiệm tế bào học chứ không phải mô bệnh học (sinh thiết).
188.
Xét nghiệm tế bào học khác xét nghiệm mô bệnh học ở điểm nào?
Giải thích: Tế bào học chỉ quan sát hình thái các tế bào rời rạc, trong khi mô bệnh học vừa quan sát được hình thái tế bào vừa đánh giá được cấu trúc không gian của mô.
189.
Xét nghiệm tế bào học thường được làm vào lúc nào?
Giải thích: Tế bào học có thể làm trước phẫu thuật để chẩn đoán tầm soát, định hướng điều trị hoặc làm sau phẫu thuật để theo dõi tái phát, di căn.
190.
Độ chính xác của một xét nghiệm giải phẫu bệnh còn phụ thuộc vào yếu tố nào?
Giải thích: Kết quả giải phẫu bệnh chính xác đòi hỏi sự đồng bộ từ khâu lấy đúng vị trí, đủ lượng bệnh phẩm cho đến việc cố định và bảo quản mẫu đúng kỹ thuật.
191.
Trước khi chọc hút tế bào bằng kim nhỏ, cần phải làm gì?
Giải thích: Thao tác trước khi chọc hút đòi hỏi bác sĩ phải khai thác tiền sử, thăm khám kỹ tổn thương và tâm lý liệu pháp giúp bệnh nhân hợp tác tốt nhất.
192.
Ngành học nào liên quan chặt chẽ nhất đối với giải phẫu bệnh học?
Giải thích: Giải phẫu bệnh học là cầu nối quan trọng giữa các môn cơ sở (giải phẫu, mô học) và các môn lâm sàng (nội, ngoại khoa) để chẩn đoán và điều trị bệnh.
193.
Trong các phương tiện dưới đây, phương tiện nào có ý nghĩa quyết định cho sự ra đời của giải phẫu bệnh học?
Giải thích: Sự ra đời của kính hiển vi quang học đã giúp con người quan sát được cấu trúc vi thể của tế bào và mô, đánh dấu mốc khai sinh ra ngành giải phẫu bệnh học.
194.
Trong các phương pháp của giải phẫu bệnh, phương pháp nào có giá trị nhất trong chẩn đoán bệnh?
Giải thích: Mô bệnh học (sinh thiết, mổ tử thi) giữ vai trò quyết định, được coi là tiêu chuẩn vàng có độ chính xác cao nhất trong chẩn đoán xác định bệnh lý.
195.
Các phương pháp để chẩn đoán xác định ung thư phổi gồm những gì?
Giải thích: Chẩn đoán xác định ung thư phổi bắt buộc phải dựa vào bằng chứng ác tính từ xét nghiệm tế bào học (đờm, dịch màng phổi, FNA) hoặc mô bệnh học (sinh thiết).
196.
Chọn một tổn thương viêm phế nang nặng nhất trong các viêm phế nang dưới đây:
Giải thích: Viêm phế nang mủ là tổn thương nặng nề, gây phá hủy cấu trúc mô phổi mạnh mẽ và có nguy cơ gây biến chứng hoại tử, áp xe phổi cao hơn các dạng khác.
197.
Tổn thương điển hình nhất của viêm phế quản-phổi là các hạt Chacot-Rindfleisch gồm những gì?
Giải thích: Hạt Chagot-Rindfleisch là tổn thương đặc trưng của viêm phế quản-phổi, bao gồm viêm phế quản mủ lan tỏa kèm theo viêm phế nang mủ xung quanh các tiểu phế quản tận.
198.
Một trong những nguyên nhân chính của ung thư phổi đã được khẳng định là gì?
Giải thích: Hút thuốc lá chủ động và thụ động là nguyên nhân hàng đầu, đóng vai trò nhân quả trực tiếp gây ra phần lớn các trường hợp ung thư phế quản - phổi trên toàn cầu.
199.
Tỷ lệ mắc bệnh ung thư phổi giữa nam và nữ là bao nhiêu?
Giải thích: Theo dịch tễ học truyền thống, tỷ lệ mắc ung thư phổi ở nam giới thường cao hơn đáng kể so với nữ giới \( tỷ lệ khoảng 5/1 \), tuy nhiên khoảng cách này đang dần thay đổi theo thời gian.
200.
Tỷ lệ mắc bệnh ung thư phổi cao nhất ở khu vực nào?
Giải thích: Do quy mô dân số lớn và tỷ lệ hút thuốc lá cao trong cộng đồng, Trung Quốc hiện là quốc gia ghi nhận số lượng và tỷ lệ mắc ung thư phổi thuộc hàng cao nhất thế giới.
201.
Carcinôm nội mạc điển hình
Giải thích: Carcinôm nội mạc điển hình thường liên quan đến cường estrogen không đối kháng, gặp ở phụ nữ béo phì, không sinh đẻ hoặc đẻ ít.
202.
Carcinôm tế bào có lông chuyển
Giải thích: Carcinôm tế bào có lông chuyển của nội mạc tử cung là một dạng hiếm gặp, thường biệt hóa tốt và không có thành phần carcinôm tuyến nội mạc thông thường hay carcinôm tế bào gai cổ tử cung phối hợp.
203.
Carcinôm chế tiết là gì?
Giải thích: Carcinôm chế tiết (secretory carcinoma) của nội mạc tử cung có đặc điểm vi thể là tế bào chứa nhiều glycogen, dẫn đến có hơn 60% tế bào nhuộm PAS dương tính.
204.
Carcinôm tuyến chuyển sản gai
Giải thích: Carcinôm tuyến chuyển sản gai (thường gặp ở dạng độ ác thấp) cũng có các yếu tố nguy cơ liên quan đến cường estrogen (béo phì, không sinh đẻ).
205.
Carcinôm tuyến gai có đặc điểm gì?
Giải thích: Carcinôm tuyến gai (adenosquamous carcinoma) là dạng biệt hóa cao đến kém, có thành phần tuyến và biểu mô gai ác tính, cũng có liên quan đến việc sử dụng estrogen hoặc các yếu tố nguy cơ nội sinh tương tự.
206.
Cấu trúc túi thừa tá tràng có đặc điểm
Giải thích: Túi thừa giả ở ống tiêu hóa (như tá tràng) thường là dạng thoát vị của niêm mạc và dưới niêm mạc qua lớp cơ, do đó thành túi thừa thường không có lớp thanh mạc hoàn chỉnh hoặc thiếu lớp cơ đầy đủ.
207.
Túi thừa Meckel không có tính chất
Giải thích: Túi thừa Meckel là một túi thừa thực sự (bao gồm tất cả các lớp của thành ruột: niêm mạc, dưới niêm mạc, lớp cơ và thanh mạc). Do đó, phát biểu nói nó "không có tính chất gồm đủ các lớp" hoặc điểm khác biệt về cấu trúc thành đầy đủ là sai; thực tế nó có đủ các lớp thành ruột.
208.
U lành ruột non có đặc điểm
Giải thích: U tuyến (adenoma) ở ruột non là tổn thương u lành tính có khả năng tiến triển chuyển dạng ác tính thành carcinôm tuyến.
209.
U tế bào nội tiết có đặc điểm
Giải thích: U tế bào nội tiết (neuroendocrine tumor - carcinoid) có khả năng tiết ra các amin hoạt mạch như serotonin, histamin gây ra các hội chứng carcinoid.
210.
Ung thư ruột non có đặc điểm
Giải thích: Mặc dù ruột non chiếm diện tích lớn nhưng ung thư nguyên phát ở đây hiếm, trong đó đa số các trường hợp ác tính biểu mô là carcinôm tuyến.
211.
Viêm ruột do vi khuẩn Salmonella
Giải thích: Nhiễm Salmonella đặc trưng bởi phản ứng viêm với sự thâm nhiễm đại thực bào một nhân (tế bào thương hàn) và tăng sản mô lymphô (mảng Peyer).
212.
Viêm ruột do virus có đặc điểm gì?
Giải thích: Viêm ruột do virus (như Rotavirus) gây tổn thương niêm mạc với đặc điểm các nhung mao ruột bị ngắn lại và các tế bào hấp thu có chứa không bào.
213.
Viêm ruột do nấm có đặc điểm gì?
Giải thích: Các bệnh nhiễm nấm đường tiêu hóa thường là bệnh cơ hội, hay gặp ở những bệnh nhân bị suy giảm miễn dịch.
214.
Viêm ruột do protozoa
Giải thích: Protozoa (đơn bào) gây bệnh đường ruột thường gặp bao gồm amíp (Entamoeba histolytica) và trùng roi Giardia lamblia.
215.
Bệnh Crohn có đặc điểm gì?
Giải thích: Bệnh Crohn (viêm ruột xuyên thành mạn tính) đặc trưng bởi tổn thương viêm từng đoạn, niêm mạc có các vết loét dọc, vết nứt và dạng lát đá cuội.
216.
Bệnh Hirschsprung có đặc điểm
Giải thích: Bệnh Hirschsprung (phì đại đại tràng bẩm sinh do vô hạch thần kinh ruột) có tỷ lệ mắc cao hơn rõ rệt ở trẻ bị hội chứng Down (gấp khoảng 10 lần).
217.
Chứng không có hậu môn có đặc điểm
Giải thích: Dị tật không thủng hậu môn (imperforate anus) thường đi kèm với các đường rò bất thường sang cơ quan niệu dục hoặc trực tràng.
218.
Hình ảnh vi thể gồm lớp niêm mạc teo đét, lớp dưới niêm mỏng, lớp cơ trơn mỏng hoặc không có, kèm thâm nhập viêm không đặc hiệu, là tổn thương của bệnh
Giải thích: Thành của túi thừa đại tràng/ống tiêu hóa thường rất mỏng, mất lớp cơ trơn hoặc lớp cơ teo mỏng, niêm mạc teo đét và có hiện tượng viêm mạn tính không đặc hiệu.
219.
Niêm mạc ruột sung huyết đỏ sậm, có những vết loét sâu, dọc theo chiều dài ruột, dễ chảy máu, là tổn thương của bệnh
Giải thích: Viêm loét đại tràng vô căn (Ulcerative Colitis) đặc trưng bởi các tổn thương viêm lan tỏa, xung huyết, loét sâu dọc theo chiều dài đại tràng.
220.
Viêm ruột thừa cấp tính không có đặc điểm
Giải thích: Viêm ruột thừa cấp đặc trưng bởi sự thâm nhập chủ yếu của bạch cầu đa nhân trung tính (BC trung tính), chứ không phải bạch cầu ái toan.
221.
Polyp tăng sản của đại tràng có đặc điểm
Đáp án phụ: Polyp tăng sản là loại lành tính, thường nhỏ, không cuống, bề mặt trơn láng.
222.
Hình ảnh vi thể gồm tăng sản tuyến ống, xếp dày đặc, trên nền mô đệm sợi thưa, biểu mô tuyến hình trụ cao, nhân tăng sắc, ít biệt hóa, là đặc điểm của
Giải thích: U tuyến ống (tubular adenoma) có đặc điểm vi thể là sự tăng sản các tuyến ống xếp dày đặc, nhân tăng sắc và cuống đệm sợi.
223.
U ở trực tràng, không có cuống, bề mặt có thùy, mịn như da, kèm loét xuất huyết là hình ảnh đại thể của
Giải thích: U tuyến nhánh (villous adenoma) thường lớn, không cuống, bề mặt có nhung mao/thùy mịn và hay có biến chứng loét, chảy máu, khả năng ác tính cao.
224.
Loại polyp nào không hoá ác
Giải thích: Polyp trong hội chứng Peutz-Jeghers là polyp hamartoma, bản chất lành tính và không có khả năng chuyển hóa ác tính \( hoặc tỷ lệ hóa ác cực kỳ thấp/không đáng kể so với u tuyến \).
225.
Bệnh đa polyp gia đình có đặc điểm?
Giải thích: Bệnh đa polyp tuyến gia đình (FAP) có đặc điểm vi thể đặc trưng là các tuyến tăng sản tạo thành cấu trúc tuyến ống/nang lót bởi biểu mô trụ cao chế nhầy, và có nguy cơ tiến triển thành ung thư rất cao nếu không điều trị.
226.
Hội chứng gan-thận có đặc điểm
Giải thích: Hội chứng gan-thận (Hepatorenal syndrome) là tình trạng suy thận chức năng ở bệnh nhân xơ gan nặng, trong đó thận suy nhưng cấu trúc mô học vi cầu và ống thận gần như bình thường.
227.
Cơ chế sinh bệnh não – gan là
Giải thích: Bệnh não gan xảy ra do suy giảm chức năng gan dẫn đến việc không chuyển hóa được các chất độc có nguồn gốc từ nitơ (như amoniac - NH3) sinh ra từ đường tiêu hóa, làm tăng cao trong máu và gây độc thần kinh trung ương.
228.
Hình ảnh vi thể là hoại tử bắc cầu, các dãy tế bào gan hoại tử nối liền nhau và nối từ trung tâm tiểu thùy đến khoảng cửa, là tổn thương điển hình của
Giải thích: Hoại tử bắc cầu (bridging necrosis) nối giữa trung tâm tiểu thùy và khoảng cửa là dấu hiệu đặc trưng của viêm gan hoại tử bán cấp (hoặc viêm gan cấp nặng).
229.
Tác nhân nào không liên quan đến xơ gan
Giải thích: Suy thận là hậu quả hoặc biến chứng (như hội chứng gan thận), chứ bản thân suy thận không phải là nguyên nhân gây ra xơ gan. Các nguyên nhân khác như suy tim (xơ gan tim), tắc mật (xơ gan mật), rối loạn chuyển hóa đồng (bệnh Wilson) đều trực tiếp gây xơ gan.
230.
Sỏi mật gồm ba loại
Giải thích: Ba thành phần chính cấu tạo nên sỏi mật thường gặp là cholesterol, sắc tố mật (bilirubin) và muối calci.
231.
Trong bệnh viêm túi mật không có hiện tượng
Giải thích: Viêm túi mật cấp/mạn tính thông thường là bệnh lý viêm lành tính do sỏi hoặc nhiễm trùng, không trực tiếp gây hóa ác (dù sỏi lâu ngày có thể là yếu tố nguy cơ gián tiếp, nhưng về mặt diễn biến bệnh cấp tính thì "hóa ác" không phải là hiện tượng đặc trưng của viêm túi mật).
232.
Hình thái vị thế của carcinôm túi mật không có
Giải thích: Carcinôm túi mật chủ yếu là carcinôm tuyến với các mức độ biệt hóa khác nhau (rõ, kém) hoặc carcinôm tuyến - gai; dạng carcinôm tế bào sáng không phải là hình thái mô học đặc trưng của túi mật.
233.
Carcinôm tế bào ống mật có đặc điểm
Giải thích: Carcinôm đường mật trong gan (cholangiocarcinoma) thường có liên quan chặt chẽ với tình trạng xơ gan, viêm xơ đường mật hoặc sỏi mật mạn tính.
234.
Bào tương tế bào gan và tế bào Kupffer có chứa sắc tố
Giải thích: Xơ gan sắc tố (hemochromatosis) đặc trưng bởi sự tích tụ sắc tố hemosiderin trong tế bào gan và tế bào Kupffer.
235.
Bào tương tế bào gan có các hạt triglyceride, nhân phồng to có nhiều glycogen
Giải thích: Bệnh Wilson liên quan đến rối loạn chuyển hóa đồng, tế bào gan thường ứ đọng mỡ (hạt triglyceride) và nhân có chứa nhiều không bào glycogen.
236.
Xuất huyết, hoại tử và xơ hoá vùng trung tâm tiểu thùy
Giải thích: Xơ gan tim do ứ trệ tuần hoàn mạn tính (suy tim phải) gây tổn thương sung huyết, hoại tử và xơ hóa tập trung chủ yếu ở vùng trung tâm tiểu thùy (hình ảnh gan hạt cau).
237.
Tế bào viêm mạn thấm nhập quanh các ống mật. Tăng sản sợi và tăng sản biểu mô ống mật
Giải thích: Xơ gan mật (biliary cirrhosis) đặc trưng bởi tổn thương viêm mạn tính tập trung ở khoảng cửa, quanh các ống mật kèm xơ hóa và tăng sản ống mật.
238.
Nhuộm Levaditi giúp chẩn đoán xác định
Giải thích: Phương pháp nhuộm Levaditi là kỹ thuật kinh điển dùng để phát hiện xoắn khuẩn giang mai (Treponema pallidum) trong các tổn thương giang mai bẩm sinh hoặc gan giang mai.
239.
Nang nhầy ở sàn miệng có đặc điểm
Giải thích: Nang nhầy \( mucocele / ranula - nàng nhái \) ở sàn miệng hình thành do sự tắc nghẽn hoặc giãn vỡ ống bài xuất của tuyến nước bọt phụ, dẫn đến thoát dịch nhầy vào mô đệm.
240.
U hạt đại bào nướu răng có đặc điểm
Giải thích: U hạt đại bào ngoại vi (peripheral giant cell granuloma) ở nướu răng có bản chất là tổn thương dạng u lành tính, vi thể đặc trưng bởi các tế bào khổng lồ nhiều nhân nằm trên nền mô đệm giàu mạch máu và mô sợi.
20:00
0/240 câu
